रुचि छ, क्षमता छ… तर पैसाको अभावले रोकिन्छन् विद्यार्थीका सपना

 उडानमा आर्थिक अभावको तगारो


पर्सागढी नगरपालिकामा हालै सम्पन्न “CAREER COUNSELING & MENTORSHIP PROGRAM (करियर परामर्श तथा मार्गदर्शन कार्यक्रम)” ले SEE परीक्षा दिएका सयौँ विद्यार्थीहरूको मनमा नयाँ आशा र उत्साह जगाएको छ। आफ्नो भविष्य कस्तो बनाउने भन्ने दोधारमा रहेका विद्यार्थीहरूले पहिलो पटक विभिन्न क्षेत्रका विज्ञहरूसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने अवसर पाए।


कार्यक्रमको सुरुवात एक साधारण तर गहिरो प्रश्नबाट गरिएको थियो:

प्रश्न न.1

“तपाईंलाई कुन विषय मन पर्छ?”


प्रश्न न.2

“भविष्यमा के बन्न चाहनुहुन्छ?”


यी प्रश्नहरूले धेरै विद्यार्थीका मनभित्र लुकेका सपना बाहिर ल्याए। कसैले डाक्टर बन्ने चाहना व्यक्त गरे, कसैले इन्जिनियर, शिक्षक, कृषि विज्ञ वा उद्यमी बन्ने सपना सुनाए। उनीहरूको आँखामा भविष्यप्रतिको चमक स्पष्ट देखिन्थ्यो।


तर, जब संवाद गहिरिँदै गयो, एउटा साझा पीडा बारम्बार सतहमा आयो:

“सर, पढ्न मन त छ... तर घरको अवस्था राम्रो छैन।”

यही एउटा वाक्यले धेरै सपना बोकेका विद्यार्थीहरूको यथार्थ उजागर गर्‍यो।


नेपालजस्तो विकासोन्मुख देशमा, विशेषगरी ग्रामीण तथा अर्ध-शहरी क्षेत्रका विद्यार्थीहरूका लागि उच्च शिक्षा अझै पनि सहज पहुँचभित्र छैन। प्रतिभा, मेहनत र इच्छाशक्ति हुँदाहुँदै पनि आर्थिक अभाव नै उनीहरूको सबैभन्दा ठूलो बाधक बनेको छ।


कार्यक्रममा सहभागी एक विद्यार्थीले भने,

“मलाई विज्ञान पढेर डाक्टर बन्न मन छ, तर +2 साइन्सको खर्च धान्न गाह्रो हुन्छ।”


यस्ता कथाहरू एक–दुईमा सीमित थिएनन्यो

 त धेरै विद्यार्थीहरूको साझा वास्तविकता थियो।


यद्यपि, कार्यक्रमले केवल समस्या उजागर मात्र गरेन, समाधानतर्फ पनि मार्ग देखायो। छात्रवृत्ति, वैकल्पिक अध्ययन मार्ग, सिपमूलक शिक्षा तथा कम लागतमा उपलब्ध अवसरहरूबारे जानकारी दिँदै विज्ञहरूले विद्यार्थीहरूलाई आशा दिलाए

 “सपना ठूलो राख्नुस्, बाटो हामी मिलेर खोज्छौं।”


कार्यक्रमको विशेषता रहेको One-to-One Counseling सेसनले प्रत्येक विद्यार्थीलाई आफ्नो अवस्था अनुसार स्पष्ट मार्गनिर्देशन दिएको थियो। साथै, Mentor हरूसँग WhatsApp समूहमार्फत निरन्तर सम्पर्कमा रहने व्यवस्था मिलाइएको छ, जसले उनीहरूको यात्रालाई दीर्घकालीन सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।


यस कार्यक्रमले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ

 नेपालका विद्यार्थीहरूमा सपना देख्ने आँट र क्षमता दुवै छ, तर तिनलाई उडान दिन समाज, सरकार र सरोकारवालाको साथ अपरिहार्य छ।


आर्थिक अभाव कुनै विद्यार्थीको भविष्य निर्धारण गर्ने मापदण्ड बन्नु हुँदैन। यदि सही अवसर, मार्गदर्शन र सहयोग उपलब्ध गराउन सकियो भने, आज आर्थिक समस्यासँग संघर्ष गरिरहेका ती विद्यार्थीहरू नै भोलिका सफल चिकित्सक, इन्जिनियर, शिक्षक र उद्यमी बन्न सक्छन्।


अन्ततः यो कार्यक्रमले देखाएको यथार्थ स्पष्ट छ,

सपना ठूला छन्, आँट पनि छ... 

अब आवश्यक छ त केवल अवसर र सहयोग।


~डॉ चन्द्र भुषण सिंह 

Comments

Popular posts from this blog

स्व. श्री बिश्वनाथ चौधरी :बिरुवागुठी इतिहासको दोश्रो प्रधान पंच [60बर्ष पुरानो चुनावको तस्वीर सहित]

📝पर्सा जिल्लाको "हरपुर गाउ पंचायत"का सम्मानित प्रधान पंचहरुको इतिहास

पर्सा जिल्लाको "पंचरुखी गाउ पंचायत" का सम्मानित प्रधान पंचहरुको इतिहास